Tajlandia przez wiele lat była krajem uważanym za jeden z najłatwiejszych i najprzyjemniejszych kierunków dla obcokrajowców planujących dłuższy pobyt w Azji. Polacy, Europejczycy i Amerykanie traktowali ten kraj jako miejsce stabilne, przyjazne, tanie i przewidywalne. W ostatnich latach sytuacja uległa jednak gwałtownej i bardzo niepokojącej zmianie. Seria decyzji rządu oraz orzeczeń sądów spowodowała, że Tajlandia stała się miejscem, w którym obcokrajowcy nie mogą czuć się bezpieczni ani finansowo, ani prawnie. Zmiany dotyczą rynku nieruchomości, kont bankowych, podatków, wiz, alkoholu oraz marihuany. Wszystkie te decyzje podważają stabilność państwa i sprawiają, że Tajlandia z miejsca uznawanego za przyjazne stała się krajem o niepewnym i chaotycznym systemie prawnym.
Spis treści
Poniższy tekst w sposób opisowy przedstawia wszystkie decyzje, ich skutki oraz codzienne konsekwencje dla tysięcy ekspatów. To pełna, uporządkowana analiza, dzięki której można zrozumieć, dlaczego coraz więcej osób mówi, że Tajlandia przestała być bezpiecznym kierunkiem do życia.
Uderzenie w rynek nieruchomości i koniec mitu wieloletniego leaseholdu
Przez dziesięciolecia osoby planujące przeprowadzkę do Tajlandii wierzyły, że tak zwany leasehold trzydzieści plus trzydzieści lat stanowi realną alternatywę dla zakupu nieruchomości. Tajskie prawo w większości przypadków uniemożliwia cudzoziemcom posiadanie ziemi, dlatego powszechną praktyką stały się umowy wieloletniej dzierżawy z możliwością przedłużenia o kolejne trzy dekady. Wielu obcokrajowców inwestowało w ten sposób oszczędności życia. Kupowali wille, mieszkania i domy, przekonani, że umowa przedłuży się automatycznie i zapewni im możliwość życia w Tajlandii do końca życia lub przekazania nieruchomości dzieciom.
W ostatnich latach sądy tajskie podjęły jednak decyzję, która wywołała szok. Automatyczne przedłużenie leaseholdu zostało uznane za niedopuszczalne. Państwo stwierdziło, że kontynuacja dzierżawy nie jest gwarantowana i zależy w całości od właściciela terenu. W praktyce oznacza to, że obcokrajowiec po trzydziestu latach traci wszystko. Dom, willa lub apartament, które kupił, przestają do niego należeć. Nie ma również możliwości przekazania tej nieruchomości w spadku. Takie działanie radykalnie zmieniło sytuację tysięcy osób, które planowały budować swoje życie w Tajlandii.
Decyzja ta została odebrana jako uderzenie w stabilność prawa oraz w bezpieczeństwo inwestycyjne. Osoby, które zapłaciły za nieruchomość nawet milion dolarów, w jednej chwili dowiedziały się, że ich prawo do nieruchomości ma charakter wyłącznie czasowy i niepewny. Wiele osób mówi dziś, że nigdy nie zainwestowałoby w Tajlandii, gdyby wiedziało, że państwo może tak łatwo zmienić interpretację prawa.
Zamykanie kont bankowych obcokrajowcom bez wyjaśnienia
Kolejnym wstrząsem dla ekspatów stało się nagłe i masowe zamykanie kont bankowych należących do obcokrajowców. Wiele osób dowiadywało się o tym dopiero przy próbie zalogowania do aplikacji bankowej. Na ekranie pojawiał się krótki komunikat informujący o tym, że konto zostało zamknięte. Nie podawano żadnego powodu. Nie istniała też żadna formalna procedura odwołania.
Banki informowały jedynie o konieczności osobistego stawienia się w placówce, czasami z dokumentami, które trudno było zdobyć. W niektórych przypadkach bank odmawiał wypłaty środków osobie, której konto zamknięto, co stanowiło poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa finansowego ekspatów. Sytuacje te były opisywane w mediach społecznościowych, a relacje wskazywały na całkowity brak przejrzystości w działaniu banków.
Dla wielu mieszkańców z zagranicy oznaczało to utratę dostępu do oszczędności życia, środków na czynsz, jedzenie i podstawowe wydatki. Codzienne funkcjonowanie stało się zagrożone. Niektóre osoby musiały korzystać z pomocy konsulatów. W debacie publicznej pojawiły się pytania o to, czy państwo tajskie prowadzi działania mające na celu ograniczenie liczby ekspatów.
Podatek od zagranicznych wpływów i całkowita zmiana zasad finansowych
Kolejnym ciosem było wprowadzenie nowego systemu podatkowego obejmującego wszystkie środki przesyłane z zagranicy na tajskie konto. Dotyczy to emerytur, rent, przelewów z oszczędności, przelewów od rodzin, ale również dochodów z pracy online. W praktyce każdy, kto przebywa w Tajlandii przez minimum sto osiemdziesiąt dni, podlega pełnemu opodatkowaniu tymi zasadami.
Większość ekspatów wpada w progi dwadzieścia pięć lub trzydzieści procent. Najwyższy próg wynosi trzydzieści pięć procent. To radykalna zmiana w stosunku do wcześniejszych lat, kiedy Tajlandia przyciągała ludzi korzystnym i przewidywalnym systemem podatkowym. Wprowadzenie nowego podatku nastąpiło szybko, bez vacatio legis umożliwiającego przygotowanie się do zmian. Wiele osób straciło część oszczędności, ponieważ pieniądze przesłane na pobyt lub codzienne wydatki stały się obiektem opodatkowania.
Nowy system podatkowy został odebrany jako kolejny sygnał, że państwo tajskie chce zwiększyć wpływy do budżetu kosztem obcokrajowców. W opinii wielu osób jest to sposób na ograniczenie długoterminowego osiedlania się ekspatów i wymuszenie na nich krótszych pobytów.
Akcja przeciw osobom wykonującym visa run
Visa run przez lata był akceptowaną praktyką. Polegał na krótkim wyjeździe z kraju i powrocie tego samego dnia lub po kilku dniach. W ten sposób można było legalnie przedłużyć pobyt w Tajlandii. W ostatnich latach nastąpiła jednak drastyczna zmiana podejścia. Władze zaczęły traktować osoby wykonujące visa run jako osoby próbujące obejść prawo migracyjne.
Wielu obcokrajowców po powrocie z krótkiej wycieczki było zatrzymywanych na lotniskach. Niektórych odmówiono wpuszczenia do kraju. Innych kierowano do pomieszczeń detencyjnych. Znane są przypadki, w których ludzie spędzali całe noce w warunkach typowych dla nielegalnych imigrantów. Dla wielu ekspatów był to szok. Z dnia na dzień powszechna praktyka stała się powodem do odmowy wjazdu lub czasowego aresztowania.
To działanie potwierdziło kierunek polityki państwa. Tajlandia przestała tolerować długoterminowych przyjezdnych korzystających z wiz turystycznych. Zmiana ta radykalnie zmniejszyła liczbę osób decydujących się na wielomiesięczny pobyt bez stałej wizy.
Nowe zasady wizowe, które ograniczają możliwość życia w Tajlandii
Od trzynastego listopada dwutysięcznego dwudziestego piątego roku weszły w życie kolejne restrykcje. Nowe przepisy wizowe praktycznie uniemożliwiają życie na wizie turystycznej.
Najważniejsze zasady obejmują tylko dwa przedłużenia w ciągu roku. Pierwsze przedłużenie to trzydzieści dni. Drugie przedłużenie to siedem dni. Osoby wjeżdżające przez granice lądowe nie mogą przedłużać wizy w ogóle. Osoby, które próbują wykonać wylot i powrót tego samego dnia, otrzymują odmowy. Nowe zasady tworzą sytuację, w której obcokrajowiec musi posiadać wizę edukacyjną, biznesową lub emerytalną. Wiza turystyczna przestała być narzędziem do życia w Tajlandii.
Zmiana ta drastycznie spowodowała odpływ cyfrowych nomadów oraz osób prowadzących pracę zdalną. Tajlandia od lat reklamowała się jako jedno z najłatwiejszych miejsc do życia dla przedstawicieli tej grupy. Ostatnie zmiany postawiły pod znakiem zapytania cały ten model.
Ograniczenia sprzedaży alkoholu
W listopadzie dwutysięcznego dwudziestego piątego roku weszły w życie nowe zasady sprzedaży alkoholu. Przewidują one zakaz sprzedaży alkoholu od północy do jedenastej oraz od czternastej do siedemnastej poza licencjonowanymi lokalami. Za złamanie przepisów grozi kara do dziesięciu tysięcy bahtów.
Zmiana ta uderza w biznesy, turystów oraz ekspatów. Codzienne funkcjonowanie stało się trudniejsze. Zakupy alkoholu wymagają większego planowania. Właściciele sklepów ponieśli straty. Wiele osób odczytuje tę zmianę jako dowód na to, że państwo podejmuje decyzje bez konsultacji, bez przejrzystości i bez logicznego uzasadnienia.
Odwrócenie polityki dotyczącej marihuany
W dwa tysiące dwudziestym drugim roku Tajlandia stała się pierwszym krajem Azji, który zalegalizował marihuanę rekreacyjną. Tysiące osób otwierały sklepy i kawiarnie. Kraj budował wizerunek liberalnego kierunku turystycznego.
W dwa tysiące dwudziestym piątym roku nastąpił jednak całkowity zwrot. Sprzedaż bez recepty została zakazana. Kwiaty ponownie uznano za substancję kontrolowaną. Osoby używające rekreacyjnie mogą podlegać karom. Cała branża, która rozwijała się błyskawicznie, została zatrzymana. Wiele firm straciło inwestycje, ponieważ państwo zdecydowało o nagłej zmianie kierunku politycznego.
Ta sytuacja stała się symbolem niestabilności prawa w Tajlandii. W opinii wielu osób państwo stworzyło liberalne warunki tylko po to, aby przyciągnąć kapitał, a następnie zmieniło zasady, gdy firmy już zainwestowały pieniądze.
Podsumowanie
Wszystkie opisane zmiany tworzą obraz kraju, który w krótkim czasie stał się nieprzewidywalny. Tajlandia nie przypomina już miejsca, które przez lata kojarzyło się z wolnością, stabilnością i przyjaznością dla długoterminowych pobytów. Decyzje dotyczące nieruchomości, bankowości, podatków i wiz jednoznacznie pokazują, że państwo chce ograniczyć liczbę ekspatów. Zmiany w prawie dotyczącym alkoholu i marihuany tylko potwierdzają chaos w procesie legislacyjnym. Wiele osób zwraca uwagę, że Tajlandia potrafi wprowadzić nowe prawo w jedną noc, bez żadnego ostrzeżenia, co stanowi duże ryzyko dla osób planujących tam życie.
W odróżnieniu od Tajlandii, kraje takie jak Kambodża prezentują obecnie bardziej stabilne podejście do obcokrajowców. Kambodża stawia na przejrzystość wizową, stabilność podatkową i przyjazność dla inwestorów. Coraz więcej osób przenosi się właśnie tam, szukając miejsca bez chaotycznych zmian i bez nagłych decyzji rządu, które mogą wywrócić życie do góry nogami.
